Αξιολόγηση Χρήστη: / 6
ΧείριστοΆριστο 

10 Ιανουαρίου 2012

 Ο Λάρκος Λάρκου, Κύπριος συνθέτης, λάτρης των ακουσμάτων ψυχής και δημιουργός τους, μελοποιεί ποίηση του συμπατριώτη του ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη σε μια δουλειά που ερμηνεύουν αξιόλογοι ερμηνευτές. Ρωτάμε και απαντάει, ανοίγοντας την ψυχή του και καλοσωρίζοντάς μας στον κόσμο του... Δισκογραφική δουλειά απ’ τις λίγες της εποχής μας που αξίζει ν’ ακουστούν...

Συνέντευξη του Λάρκου Λάρκου στο "Μουσικόραμα"

Μουσικόραμα: Αποτελεί σταθμό στη δημιουργία σας η περίπτωση της μελοποίησης από εσάς της ποίησης του μεγαλύτερου, αλλά και ελάχιστα γνωστού στον Ελλαδικό χώρο, κύπριου ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη;

 Λάρκος: Θα έλεγα ότι είναι ένα έργο που φαίνεται ότι έχει σημαδέψει, και προφανώς θα συνεχίσει να σημαδεύει, τη ζωή μου. Τα τελευταία οχτώ χρόνια όχι μόνο τη σημάδεψε, αλλά η διαδικασία αυτή μου δίνει την αίσθηση ότι έζησα συμπυκνωμένα μια ολόκληρη ζωή: με τη γέννησή του έργου, την εξέλιξή του, τις αγωνίες του, τις λύπες και τις χαρές του και τόσα άλλα βιώματα, με κυριότερο τη χαρά της δημιουργίας- θεμελιώδες συστατικό της ζωής.
Με καλύπτει μουσικά. Μου ερέθισε πολλά ακουστικά βιώματα που μετέφερα μέσα μου, ανακάλυψα νέους ήχους, ακούσματα ρετρό  της έποχής του 1900, βυζαντινά, παραδοσιακά, σύγχρονα, αντίστοιχα της πολισχιδούς προσωπικότητας του ποιητή και του πολύπλευρου θεματολογίου του.

 Μουσικόραμα: Πώς λειτουργεί το έργο σε σας μετά από οκτώ χρόνια ενασχόλησης;

 Λάρκος: Είμαι ακόμα μαγεμένος, ακόμα δεν χορταίνω να ακούω τα τραγούδια. Μπορεί αυτά τα οκτώ χρόνια να τα άκουσα εκατοντάδες φορές και κάθε φορά που τα ακούω νιώθω σαν να είναι η πρώτη φορά. Δεν χάνουν την ενέργειά τους. Έχουν διοχετευμένη αγάπη και αλήθεια μέσα τους κι από πλευράς του ποιητή αλλά κι από πλευράς δικής μου και των συνεργατών μου. Θα ελεγα ότι δεν μου ανήκουν καν. Ήταν μια αποστολή που έπρεπε να εξετελεστεί και να παραδοθεί στον κόσμο.
Αν μιλήσουμε για το καθεαυτό ποιητικό έργο και την εμπειρία μου από την αναμέτρηση με αυτό, η πορεία ήταν και είναι γεμάτη δοκιμασίες, αντίστοιχες με την ανεμοδαρμένη ζωή του ποιητή. Δεν αναφέρομαι όμως στην προσωπική μου επαφή με την ποίηση. Η επαφή αυτή έγινε καθαρά σε πνευματικό επίπεδο, χωρίς καμιά ανησυχία και προανάλυση για το μουσικό αποτέλεσμα. Πάντοτε εμπιστεύομαι το ένστικτό μου σε σχέση με τη μουσική μου παιδεία και τις ποιοτικά αυστηρές μουσικές κατευθύνσεις που δίνω στον εαυτό μου.

 Μουσικόραμα: Ποια ήταν η ανταπόκριση των ερμηνευτών στο κάλεσμά σας;

 Λάρκος: Ήταν κατά συγκινητικό τρόπο θετική. Καθαρό κριτήριο για τις αφιλοκερδείς τους ερμηνείες ήταν το μουσικό μέρος και τίποτα άλλο. Το μόνο που ζητούσαν ήταν να ακούσουν το τραγούδι. Η δυσκολία δεν ήταν τελικά να τους κερδίσει το έργο αλλά η διαδικασία μέχρι να φτάσουμε στην ηχογράφηση.

Κατά τη διάρκεια της συνεργασίας μας οι τραγουδιστές ήταν ενθουσιώδεις, συγκινημένοι, όλοι απόλυτα συνεργάσιμοι και τα έδιναν όλα στις ερμηνείες τους. Μου έκανε εντύπωση ο τρόπος που οι Ελλαδίτες τραγουδιστές προσελάμβαναν την παλιά, πανελλήνια γλώσσα των ποιημάτων και την μετέφεραν με απόλυτη φυσικότητα στο σήμερα. Γενικά, τους μάγευε ο τρόπος που ήταν γραμμένη η ποίηση, το θεματολόγιο, οι λέξεις, η σύνταξη σε ποιήματα που για τόσα χρόνια θεωρούνταν και θεωρούνται ακόμα, ασήμαντα και υποδεέστερα σε σχέση με το ιδιωματικό έργο του ποιητή.

 Μουσικόραμα: Τι κερδίσατε από την επαφή αυτή με την ποίηση του Βασίλη Μιχαηλίδη;

 Λάρκος: Η προσωπική μου επαφή με την ποίηση του Βασίλη Μιχαηλίδη, μού έδωσε τη δυνατότητα να εξωτερικεύσω ανάλογα προσωπικά μου βιώματα και ακούσματα, που με οδήγησαν σε πολυ βαθιά μονοπάτια της ψυχής. Με αγωνία και δέος προσπάθησα να διατηρήσω μια κοινή γραμμή συνθετικά και ενορχηστρωτικά, μέσα από την πολυσυλλεκτικότητα των θεμάτων και του διαφορετικού ύφους που χρησιμοποιούσε κάθε φορά ο Μιχαηλίδης. Αναμειγνύονται έτσι στο ίδιο έργο το ρετρό της εποχής του 1900, μαζι με το βυζαντινό, το παραδοσιακό και το σύγχρονο στοιχείο. Γι’ αυτό και χρειάστηκε η ερμηνεία πολλών και διαφορετικών σχολών ερμηνευτών για να προβληθούν όσο πιο παραστατικά και αυθεντικά γινόταν τα  πολλαπλά πρόσωπα και ύφη του «μοναδικού, ίσως, κυπριώτη ποιητή» της εποχής εκείνης.

 Μουσικόραμα: Ποιος είναι ο σκοπός μιας μελοποίησης σε ποίηση και ποια ήταν τα κριτήρια μελοποίησης από μέρους σας;

 Λάρκος: Το τραγούδι, ως είδος, έιναι η πιο άμεση μορφή μουσικής επικοινωνίας και μεταλαμπάδευσης μυνημάτων μέσων της μουσικής. Στην περίπτωση της μελοποιημένης ποίησης, εφόσον αυτή είναι μελοποιήσιμη όπως συμβαίνει με την ποίηση του Μιχαηλίδη πιστεύω, το τραγούδι θα πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να προβάλλει τον ποιητικό λόγο. Γι’ αυτό είμαι και πολύ εναντίον στις αποσπασματικές μελοποιήσεις ειδικά σε ποιήματα που είναι μεγάλα σε έκταση. Τέτοιες μελοποιήσεις δίνουν συχνά λάθος μυνήματα σε σχέση με το τι θέλει να πει ο ποιητής. Προσωπικά δεν με καλύπτει να πάρω ένα μικρό απόσπασμα από την Ενάτη Ιουλίου, λόγου χάρη, και να το κάνω τραγούδι. Αυτό είναι γραφικό και ανεπαρκές σε σχέση με τον ποιητικό λόγο.
Το βασικό μου κριτήριο στις μελοποιήσεις, ήταν οι ερμηνευτικές ανάγκες του κάθε τραγουδιού, με σκοπό να παρουσιαστεί από την κάθε ερμηνεία και μια πτυχή της πολυσχιδούς προσωπικότητας του Βασίλη Μιχαηλίδη. Έτσι ο Κώστας Χατζής παρουσιάζει, πολύ πειστικά πιστεύω, ένα αλτρουιστικό και κοινωνικό πρόσωπο του Μιχαηλίδη, ο  Γιάννης Κότσιρας δείχνει κάτι από τη νεανική του αγνότητα, η Χριστιάνα Λάρκου συνάδει με το θεατρικό στοιχείο και το ρετρό στοιχείο της εποχής του 1900, ο Πέτρος Γαϊτάνος και η βυζαντινή χορωδία προβάλλουν τις βυζαντινές καταβολές του ποιητή, ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου ως ο κατεξοχήν ροκ

τραγουδιστής της Ελλάδας φανερώνει το διονυσιακό στοιχείο αλλά και ένα ρομαντικό πεσσιμισμό, ο Χρήστος Θηβαίος μας ταξιδεύει έμμεσα στην Ιταλία με την οποία έχει και στενή ακαδημαϊκή σχέση ο ίδιος, ερμηνεύοντας ένα ποίημα το οποίο αποτελεί τη μόνη μαρτυρία για  το πότε ταξίδεψε ο ποιητής στην Ιταλία, ο Βασίλης Λέκκας προβάλλει τον έντονο αισθησιασμό του, ο Κούλης Θεοδώρου παρουσιάζει ένα κωμικοτραγικό πατριωτισμό, ο Μανώλης  Μητσιάς αποδεικνύει τη λυρική και δωρική όψη του ποιητή, σε σχέση με τον έρωτά του για τον τόπο του, ο Μιχάλης Ττερλικκάς, η Κυριακού Πελαγία και ο Χρήστος Σίκκης συνδέουν τον λόγο με τα παραδοσιακά πρότυπα του Μιχαηλίδη ο Αλκίνοος Ιωαννίδης ερμηνεύει το κατεξοχήν «έντεχνο» κυπριακό ποίημα, την «Ανεράδα», κάτι που του αρμόζει επάξια και οι αφηγητές προβάλλουν την παραστατικότητα του λόγου των διαλεκτικών του ποιημάτων. Στις προσωπικές μου ερμηνείες στο «Τρόοδος» και στο «Αι διαιρέσεις και αι κοινωνίαι» λειτουργώ ως alter ego του ποιητή.  

Μουσικόραμα: Κατά πόσο πιστεύετε ότι πετύχατε να ζωγραφίσετε μουσικά το πορτρέτο του ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη και πώς επιτεύχθηκε αυτό;

 Λάρκος: Θεωρώ ότι προβάλλεται ένα αρκετά αξιόπιστο πορτρέτο του ποιητή, πάντα μέσα από την προσωπική μου μουσική ματιά και μέσα από τις ανάλογες ερμηνείες από αξιόπιστους, πιστεύω, ερμηνευτές. Υπάρχουν και άλλες πτυχές που σαφώς δεν αγγίχθηκαν, όπως τα περίφημα  «μυλλωμένα» του ποιήματα, ένα εκ των οποίων έχω μελοποιήσει αλλά δεν το περιλαμβάνω στην έκδοση, για ευνόητους λόγους. Το τραγουδούσα όμως ζωντανά στο θέατρο το 2004, στην παραγωγή του Σατιρικού θεάτρου για τη ζωή και το έργο του Β. Μιχαηλίδη. Επίσης, πολλά από τα μελοποιημένα ποιήματα στην πανελλήνια γλώσσα, θεωρούνται από μελετητές ως υποδιαίστερα σε σχέση με άλλα ποιήματα στην καθαρεύουσα αλλά και σε σχέση με το ασύλληπτης τεχνοτροπίας έργο του στο κυπριακό ιδίωμα. Προσωπικά τα ποιήματα αυτά με άγγιξαν εξ αρχής και ίσως μέσω των μελοποιήσεων και των ερμηνειών να αποδειχθεί ότι έχουν κι αυτά σημαντική θέση στο έργο του. Άλλωστε θεωρώ ότι στην περίπτωση μιας τόσο σπουδαίας προσωπικότητας στην εποχή κυρίως που ζούσε ο Μιχαηλίδης που δεν ευνοούσε καθόλου την δημιουργία κατά παραγγελία, δεν χωράνε διαχωρισμοί σε βαθμίδες ποιότητας, γιατί ό,τι έγραφε ήταν βιωματικό και εξέφραζε την αλήθεια του και την ανάγκη που είχε μέσα του για εξωτερίκευση των ανησυχιών και αναζητήσεών του.
Οι μεταβάσεις από το ένα τραγούδι στο επόμενό του, ήταν θέμα που με απασχόλησε για πολύ καιρό. Έψαξα τους συνδετικούς κρίκους με κριτήριο το νόημα του κάθε ποιήματος, δημιουργώντας συνειρμούς προς μια κορύφωση του έργου, ως σύνολο.  Η ορχήστρα βιολιών, ήταν η λύση για την επίτευξη ομοιογένειας στον ήχο, υποστηριζόμενη από άλλα συνοδευτικά και σολιστικά οργανα σχετικά με το ύφος του κάθε τραγουδιού ή μουσικού δρώμενου.  Το έργο πρέπει να το παρακολουθεί και το ακροάται κανείς στο σύνολό του, που στην πραγματικότητα κάνει ένα κύκλο. Αρχίζει με το καλωσόρισμα του Κώστα Χατζή, ταξιδεύει τον ακροατή σε πολλά μονοπάτια ποίησης και μουσικής με σκοπό την προβολή του ποιητικού λόγου και τελειώνει με τον θάνατο του ποιητή και πάλι από την αρχή. «Χαίρετε πιστοί μου φίλοι, να’ μαι που σας ήρθα πάλιν...».

 Μουσικόραμα: Ευχαριστούμε Λάρκο και ευχόμαστε αυτή σου η δισκογραφική δουλειά ν’ αγγίξει και να επιβληθεί..

01/2012 Μουσικόραμα

Μιά άλλη παλαιότερη αξιόλογη συνέντευξη στη Hellenic TV London