Γιώργος Σταυριανός συνέντευξη

Αξιολόγηση Χρήστη: / 12
ΧείριστοΆριστο 

15 Ιουνίου 2010

Συνέντευξη του Γιώργου Σταυριανού στον Θόδωρο Εξηντάρη για το "Μουσικόραμα"

  Θόδωρος:  Ένας καινούργιος δίσκος  είναι ο λόγος που ξαναβρισκόμαστε…Ένας δίσκος που πήρε το όνομά του από ένα τραγούδι που είχαμε ακούσει σε δίσκο παλιότερο…

Γιώργος:   Όχι όμως με τη φόρμα που θα ήθελα να έχει διατυπωθεί μουσικά. Ήταν η Αναστασία Μουτσάτσου σε μια άλλη εκτέλεση, μιας άλλης μουσικής νοοτροπίας…

Θόδωρος:  …που ταίριαζε ωστόσο με τον υπόλοιπο δίσκο…

Γιώργος:   Ταίριαζε, πάρα πολύ, δεν ακυρώνω την εκτέλεση αυτή, απλά αυτή είναι εντελώς ξεχωριστή εκτέλεση και μουσικά και ερμηνευτικά.

Θόδωρος:  Ξέρω ότι είναι και από τα αγαπημένα σας τραγούδια…

Γιώργος:  Είναι ένα κομμάτι που μου αρέσει πάρα πολύ, γι’ αυτό και θέλησα να το ερμηνεύσω ο ίδιος αν και δε διεκδικώ την ιδιότητα του τραγουδιστή: δεν είμαι τραγουδιστής.

Θόδωρος:  Συνήθως όμως αυτός που γράφει τη μουσική, πολύ περισσότερο όταν γράφει κ α ι τους στίχους ξέρει να ερμηνεύει πολύ ιδιαίτερα το τραγούδι…

Γιώργος:  Ναι, όχι πάντα όμως, δε μου αρέσουν όλοι οι συνθέτες-ερμηνευτές, με εξαιρέσεις πιστεύω ότι λειτουργεί αυτή η διαδικασία, δεν μπορείς να ερμηνεύεις οποιοδήποτε τραγούδι σου αρέσει, είτε δικό σου είτε άλλων…

Θόδωρος:   …απαιτεί ταλέντο να ξέρεις που μπορείς να το κάνεις και που όχι…

Γιώργος:   Θέλει βέβαια! Και εγώ θα ήθελα να είμαι… αστροναύτης στη ΝΑΣΑ αλλά δεν μπορώ να είμαι!

Θόδωρος:   Οι ενορχηστρωτές που επιλέγετε όλα αυτά τα χρόνια είναι πολύ καλοί μουσικοί…

Γιώργος:  …δεν τους επιλέγω όλους εγώ! O Δημήτρης Μυστακίδης για παράδειγμα, ο ενορχηστρωτής αυτού του δίσκου ήταν και δική μου επιλογή. Σε άλλες δουλειές όμως δεν είναι πάντα δική μου η επιλογή και δεν μπορώ πάντα να ελέγχω και το αποτέλεσμα, γιατί τυχαίνει να μην είμαι στην Αθήνα, τυχαίνει να συμβαίνουν διάφορα γεγονότα που με αποκλείουν από την άμεση παρέμβαση, για διάφορους λόγους…Οπότε, μοιραία αφήνεσαι και με αμφιλεγόμενο αποτέλεσμα πολλές φορές.  

Θόδωρος:   Παρ’ όλα αυτά, και με την εξαίρεση ενός μόνο δίσκου, έχετε καταφέρει να μην φεύγετε από το στίγμα που έχετε δώσει ως συνθέτης.

Γιώργος:  Προσπαθώ, προσπαθώ! Κάποιο θα αποκλείσεις κάποια στιγμή γιατί δεν μπορείς να είσαι πιστός πάντα -από τη στιγμή που δεν κάνεις εσύ την ενορχήστρωση- στο πνεύμα που θες να δώσεις. Αλλά προσπαθώ, όσο μπορώ,  να είμαι κοντά. 

Θόδωρος:  Η συνεργασία με το Δημήτρη Μυστακίδη πως προέκυψε;

Γιώργος:  Ο Δημήτρης σεβάστηκε πάρα πολύ τη δουλειά αυτή…ήταν γνωστός ο Δημήτρης και επειδή θέλαμε να ηχογραφηθεί στη Θεσσαλονίκη η δουλειά αυτή, οι επιλογές οι καλές  δεν ήταν πολλές…οι επώνυμες επιλογές…Πιστεύω ότι ο Δημήτρης ήταν ο καλύτερος… 

Θόδωρος:   …για το «επώνυμες» έχω κάποια ερωτηματικά…

Γιώργος:   …επώνυμες με την έννοια ότι δεν μπορώ να ψάχνω να βρίσκω ενορχηστρωτή από το τίποτα…

Θόδωρος:   Στο «χρώμα της μνήμης» όμως…

Γιώργος:   Α, αυτή πιστεύω πως είναι η καλύτερη δουλειά που έχω δώσει –ενορχηστρωτικά…

Θόδωρος:   Υπέροχη!...και δεν ήταν «γνωστοί» οι ενορχηστρωτές…ο Παναγιώτης Άρητος και ο Σάκης Αμπατζίδης…

Γιώργος:  Ακριβώς…ήταν άλλη περίπτωση αυτή! Δικές μου καθαρά επιλογές και ήταν και η πρώτη τους προσπάθεια…τους εμπιστεύτηκα εξ’ ολοκλήρου και ήταν μια δουλειά απόλυτα επιτυχημένη! …και επειδή ήταν επιτυχημένη, βρήκε τα πυρά της Αθήνας, ενόχλησε δηλαδή το κατεστημένο των Αθηνών… 

Θόδωρος:   Με ποιο τρόπο;

Γιώργος:   Ενώ είναι από τις καλύτερές μου δουλειές, σκόπιμα την αντιπαρέρχονται, σκόπιμα δεν την αναφέρουν, σκόπιμα προβάλλουν την προτελευταία μου δουλειά ενώ εμένα δε με βρίσκει καθόλου σύμφωνο η ενορχήστρωση που είχε γίνει τότε…αυτά είναι γνωστά και είναι παιχνίδια παρεών και δε με ενδιαφέρουν πια…Εγώ ξέρω πολύ καλά τι έχει γίνει σωστά και τι όχι. «Το χρώμα της μνήμης» ήταν μια δουλειά που έγινε με κέφι και από μένα και από τους υπόλοιπους συντελεστές…κάναμε αυτό που πραγματικά θέλαμε χωρίς καμμία παρέμβαση! 

Θόδωρος:   Στον επόμενο δίσκο ( «Ώρες μου χρωματιστές», 2005) τα πράγματα ήταν αλλιώς…

Γιώργος:   Στον επόμενο δεν υπήρχε καμμία δική μου παρέμβαση…αλλαγές έγιναν μόνο από τους συμμετέχοντες, εγώ δεν ήμουν παρών στην ηχογράφηση, μόνο δύο φορές κατέβηκα στην Αθήνα, δεν μπόρεσα να παρέμβω…το αποτέλεσμα δε με εκφράζει καθόλου… 

Θόδωρος:   Η επιλογή των τραγουδιστών πως είχε γίνει;

Γιώργος:   Η επιλογή των τραγουδιστών έγινε από εμένα, οι τραγουδιστές είναι εξαιρετικοί, αλλά το θέμα είναι η ενορχήστρωση που δίνει ο κάθε ενορχηστρωτής και το πνεύμα της δουλειάς που θέλει να δώσει. Στο συγκεκριμένο δίσκο δε με εκφράζει.

Θόδωρος:  Ας παραμείνουμε στους ενορχηστρωτές: από τον Coti K στον Γιάννη Ιωάννου, από…

Γιώργος:  Είναι σημαντικότατος ο Coti K! Πιστεύω ότι είναι ξεχωριστή περίπτωση όπως και ο Cayetano που έκανε το «Codes»…και ο Ιωάννου…είναι πολύ μεγάλοι ενορχηστρωτές…

  Θόδωρος:   …και οι Δυνάμεις του Αιγαίου…

Γιώργος:   Ε, βέβαια! Έχουν βέβαια διαλυθεί και ο καθένας έχει αυτονομηθεί, αλλά είναι από τα ιστορικά συγκροτήματα που έχουν κάνει εξαιρετικά πράγματα…είναι σπουδαίοι μουσικοί…

Θόδωρος:   Είναι δύσκολο να συνεργαστείτε με τον ενορχηστρωτή, να του δώσετε να καταλάβετε τι θέλετε;

Γιώργος:  Όταν ο ενορχηστρωτής είναι ταλαντούχος και ακομπλεξάριστος δεν είναι καθόλου δύσκολο: από την πρώτη στιγμή ξέρεις και ξέρει πολύ καλά που θα βαδίσει. Όταν είναι ένας μουσικός, ή συνθέτης ο ίδιος,  αποτυχημένος, γιατί υπάρχει και αυτή η εκδοχή - όπως αυτοί που γίνονται κριτικοί μετά και χτυπούν τους ταλαντούχους, το έχω υποστεί αυτό – τότε τα πράγματα αλλάζουν, εκεί δεν μπορείς εύκολα να συννενοηθείς. Όλα είναι θέμα σχέσης που αναπτύσσεται από την πρώτη στιγμή. Όταν έχεις να κάνεις με προβληματικά άτομα – κι εγώ πολλές φορές μπορεί να είμαι προβληματικός για τους άλλους – γίνεται μια εξήγηση για να τελειώνει η υπόθεση: αλλάζεις ή αλλάζει αυτός. Είναι δύσκολη σχέση πάντως, δεν είναι εύκολη… 

Θόδωρος:   Τι έχει αλλάξει από τον πρώτο σας δίσκο, την «Έρημη πόλη»;

Γιώργος:   Όλοι σχεδόν παραμένουν στην πρώτη μου δουλειά, ότι είναι αξεπέραστη και άλλα παρόμοια. Έχω κάνει πολύ καλύτερες δουλειές από τότε, απλά η «Έρημη πόλη» ήταν η πρώτη μου δουλειά και θέλουν, επειδή συνήθως οι επόμενες δουλειές δεν είναι ισάξιες της πρώτης, να παραμείνω κι εγώ στην κατηγορία αυτή. Εγώ δεν παραμένω! Έχω κάνει σημαντικότερες δουλειές αλλά δε θέλουν να ξεφύγω απ’ τον κανόνα. Από τότε όμως εγώ εξελίχθηκα, έχω κάνει προόδους στη σύνθεση και γενικότερα στη δομή της δουλειάς και αυτό δεν μπορούν να στο χωνέψουν εύκολα. Μάλιστα η επόμενη δουλειά που θα παρουσιάσω θα είναι η καλύτερη όλων…ΟΛΩΝ!  

Θόδωρος:  Η σύγκριση πιστεύω πάντως ότι γενικότερα δεν ευσταθεί αφού συγκρίνουμε ανόμοια πράγματα: την «Έρημη πόλη» με το «Άνεμος είναι», για παράδειγμα, τόσο διαφορετικούς δίσκους!

Γιώργος:   Η «Έρημη πόλη» από όλους θεωρήθηκε τότε ως μια μεγάλη ερωτική δουλειά, 

Θόδωρος:  …ενώ ήταν πολιτική!

Γιώργος:  …και ήταν καθαρά πολιτική δουλειά! Διότι και αυτό που γράφω στο οπισθόφυλλο ήταν κεραυνός εν αιθρία – πέρασε απαρατήρητο – και ο εξαιρετικός μονόλογος της Δημητριάδη και «η πορεία», ένα σαφώς πολιτικό κομμάτι το οποίο προαναγγέλλει και πολλά που συνέβησαν στη συνέχεια και στον Υπαρκτό Σοσιαλισμό και αλλού. Πολιτικός δίσκος που πέρασε σαν ερωτικός. 

Θόδωρος:  Οι στίχοι σας έχουν αλλάξει: στην «Έρημη πόλη» είχαν και κοινωνικό περιεχόμενο. Αυτό ήταν απόρροια της έντονα πολιτικοποιημένης δεκαετίας του ’70;

Γιώργος:   Κοίταξε, εγώ δεν ήμουν ποτέ ένα πολιτικοποιημένο άτομο, στρατευμένο, δεν ήμουν δηλαδή σε κομματικούς καταλόγους. Σίγουρα δεν είμαι δεξιός. Αυτό το δηλώνω παντού. Δε θα μπορούσα ποτέ να υπάρξω. Αλλα δεν μπορώ να πω ανήκω εκεί. Ανήκω σε μια μεγάλη, αριστερών αποκλίσεων κοινωνία, ουμανιστικών διαθέσεων που λειτουργεί υπέρ του ανθρώπου. Αν λέγεται Ριζοσπαστική Αριστερά, αν λέγεται Σύριζα, αν λέγεται οικολογία, αριστερή, συνασπισμένη, δεν το έχω βρει ακόμα…ή σοσιαλισμός που είναι ένα στάδιο πριν τον κομμουνισμό… 

Θόδωρος:  …και τώρα σοσιαλισμό έχουμε…

Γιώργος:   Ναι, καλά,  εμένα μου κόβουν 200-300 ευρώ το μήνα και βλέπω την έκλυση του πλούτου στη Κρήτη σε όλο της το μεγαλείο. Αυτό είναι για μένα πρόκληση και κακοποίηση του πολιτισμού. 

Θόδωρος: Αυτό δε θα ήταν, ενδεχομένως, ένα έναυσμα για να ασχοληθείτε περισσότερο με τον κοινωνικό στίχο;

Γιώργος:   Όχι, όχι… 

Θόδωρος: Οδηγεί στην άλλη μεριά, στην απομάκρυνση;

Γιώργος:   Η τέχνη είναι για να αναβιβάζει ψυχικά και βέβαια να προβληματίζει. Μέσα από την τέχνη δε μορφώνεσαι, δεν παιδεύεσαι. Για να παιδευτείς χρειάζεται άλλου είδους παιδεία: χρειάζονται δομές από το σχολείο, ισχυρή παιδεία,  χρειάζεται να διαβάζεις, να μελετάς – συνήθως μεσω της μελέτης γινόμαστε και στοχαστές και στρατευμένοι και αποκτούμε πολιτική συνείδηση. Με το τραγούδι συνήθως σπεκουλάρουμε πάνω σε μια δεδομένη κατάσταση. Δεν υποτιμώ τους μεγάλους συνθέτες που έκαναν πολιτικό τραγούδι, αυτές είναι μεμονωμένες περιπτώσεις – δεν εννοώ το Μίκη Θεοδωράκη, ας πούμε…με το Μίκη έχουμε κάνει και διαλέξεις μαζί, και πολύ επιτυχημένες, πάνω στο τραγούδι – εννοώ τη σπέκουλα που ακολουθήθηκε, τη μεταχουντική, και σε πολλά μέρη του κόσμου, όχι μόνο στην Ελλάδα…Με την έννοια αυτή, δεν είμαι υπέρ του απολύτως στρατευμένου τραγουδιού. Είμαι υπέρ του ερωτικού τραγουδιού, υπέρ της υψηλής τραγουδοποιίας και μέσα απ’ αυτή μπορείς να αποκτήσεις και ερείσματα και αισθητική και άποψη και να καλλιεργήσεις τη σκέψη σου. 

Θόδωρος:  Στους δίσκους σας ακούμε πάρα πολύ ωραίους τραγουδιστές. Το μεγαλύτερο μέρος είναι δικές σας επιλογές ή προτάσεις των ενορχηστρωτών;

Γιώργος:   Όλοι είναι δικές μου επιλογές. Όλοι. Στους δίσκους μου είχα την πολυτέλεια πάντα να κάνω ότι ήθελα. Όντως, οι εταιρείες από την αρχή μου εμπιστεύθηκαν την οικονομική τους παροχή, η οποία ήταν και σημαντική παλαιότερα, και είχα  πλήρη ελευθερία: μπορούσα, αν ήθελα, να βάλω κι εσένα να τραγουδήσεις! Αυτό άλλοι το σεβάστηκαν, άλλοι το χρησιμοποίησαν σωστά και άλλοι όχι: είναι απόλυτα δική τους ευθύνη!

Θόδωρος:    Ενδιαφέρον είναι ότι έχετε χρησιμοποιήσει γνωστούς τραγουδιστές -από τη Μαρία Δημητριάδη και το Μανώλη Μητσιά στον Παντελή θεοχαρίδη και τη Νένα Βενετσάνου - αλλά και άγνωστους ακόμα, αλλά καταφέρατε να δώσουν πολύ ιδιαίτερες ερμηνείες, ο Σάκης Μελίτος, ο Κώστας Μάνζιος, 

Γιώργος:   Όλες οι φωνές αυτές είναι πάρα πολύ ωραίες, δεν διαφωνώ καθόλου.

Θόδωρος: Το καλό τραγούδι υποβάλλει ή πρέπει να είναι ο συνθέτης παρών και να οδηγεί;

Γιώργος:   Κοίταξε αυτή η δουλειά μπορεί να σε κάψει…όταν βγεις με έναν πολύ καλό δίσκο, όπως έκανε ο Μάντζιος, στον δίσκο «Καθαρός ουρανός» - που είναι από τις ωραιότερες δουλειές μου, πιστεύω – και με ένα τραγούδι μόνο έγινε γνωστός, το «ώρες μου χρωματιστές» και μετά συνέχισε στο δίσκο «Στην πολιορκία πέφτει πάντα η Τροία», επίσης μεγάλη επιτυχία, και μετά πάρεις ένα δικό σου δρόμο πρέπει αυτός ο δρόμος να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που δημιουργείς στους ακροατές σου. Αυτό δεν είναι δεδομένο, διότι δεν βρίσκεις πάντα ανάλογα τραγούδια και διότι υπάρχουν και πολλοί άλλοι λόγοι. Αλλά από την άλλη εγώ δεν μπορώ να είμαι πίσω από τον καθένα και να δρομολογώ τις εξελίξεις του και την πορεία της ζωής του. Εγώ έχω δώσει διαβατήρια πάρα πολλά, όπως κι εμένα μου έδωσαν ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, η Δημητριάδη και άλλοι διάφοροι… έτσι έχω δώσει κι εγώ ευκαιρίες, από κει και μετά είναι δική τους αποκλειστικά υπόθεση…Ο καθένας είναι φορέας και απόλυτος διαχειριστής του πεπρωμένου του…

Θόδωρος:  Στον τελευταίο σας δίσκο «Κι η κολοκύθα έγινε πάλι άμαξα» συμμετέχουν δύο γνωστές φωνές, ο Μανώλης Μητσιάς και ο Παντελής Θαλασσινός και δύο «άγνωστες», τουλάχιστον για τους μη Θεσσαλονικείς, η Σοφία Αβραμίδου και η Ντίνα Γιακουμάκου, υπέροχες και οι δύο…

Γιώργος:   …και πλέον είναι δική τους ευθύνη η πορεία τους για την εξέλιξή τους…εγώ ότι ήσαν να κάνω το έκανα. Αν μελλοντικά προκύψει κάτι, εκ νέου, θα το κάνω, αλλά δεν είναι δεδομένο αυτό διότι οι δικές μου επιλογές διαφοροποιούνται ανάλογα με την κάθε δυναμική που εμφανίζεται σε κάθε δουλειά που ετοιμάζω και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες βγαίνει.

Θόδωρος:  «Ο καημός της φυσαρμόνικας», ένα από τα πιο όμορφα τραγούδια σας με μια σπάνια ερμηνεία από τη Μαρία Δημητριάδη, γίνεται σ’ αυτόν το δίσκο, τριάντα σχεδόν χρόνια μετά,  «Όνειρο που φεύγει είν’ η ζωή» με τη φωνή του Παντελή Θαλασσινού.

Γιώργος:  Το ήθελε ο Παντελής εδώ και πάρα πολλά χρόνια…και όταν ετέθη θέμα συνεργασίας, μου είπε «θέλω αυτό το τραγούδι»!. Δεν του αρνήθηκα…

Θόδωρος: Κύριε Σταυριανέ έχετε δύο ιδιότητες, μια αυτή του καθηγητή και μια αυτή του συνθέτη…

Γιώργος:  …και αυτή του συγγραφέα!

Θόδωρος: Την τοποθετώ μαζί με την ιδιότητα του καθηγητή.

Γιώργος: Η ιδιότητά μου είναι μία: του σκεπτόμενου μποέμ! Τίποτα άλλο…εγώ περιφέρομαι στο κόσμο και φιλοσοφώ…και διασκεδάζω όπως μπορώ επίσης…και πότε πότε καταθέτω κάτι….

 Θόδωρος:   Μου αρέσει σαν κατακλείδα…Σας ευχαριστώ πολύ…

 Γιώργος:   Κι εγώ Θοδωρή…