Συνεντεύξεις στο "Μουσικόραμα"
Λάκης Χαλκιάς - Συνέντευξη
10 Σεπτεμβρίου 2010
Αγαπημένος! Κλασική πια αξία στο χώρο του λαϊκού τραγουδιού και επάξια, καθώς δεκάδες τραγούδια που έχουμε σιγοτραγουδήσει έχουν (πρωτο)ηχογραφηθεί με τη φωνή του. Μια φωνή χαρακτηριστική, δωρική, με μια σπάνια απόδοση του στίχου ακριβέστατα ανάλογη με το περιεχόμενο. Ο Λάκης Χαλκιάς…
παραμένει πάντα αγωνιστής «ας προετοιμαστούμε κατάλληλα για νέους και μεγάλους αγώνες», λέει, σχολιάζει τη σημερινή μουσική πραγματικότητα, αλλά διαδραματίζει πλέον και ένα άλλο, άγνωστο σε πολλούς, ρόλο, εκτός απ’ αυτόν του τραγουδιστή…
Λάκης Χαλκιάς συνέντευξη στον Θόδωρο Εξηντάρη για το "Μουσικόραμα"
Θόδωρος: Kύριε Χαλκιά δε θα μπορούσα παρά να ξεκινήσω ζητώντας μια περιγραφή του μεγάλου έργου που παρουσιάσατε πρόσφατα, το "2500 χρόνια Ελληνικής μουσικής". Μια κυκλοφορία που δεν ακούστηκε όσο θα έπρεπε και είναι μια κοπιώδης και ουσιώδης εργασία.
Λάκης: Ναι είναι ακριβώς όπως το ονομάσατε, μεγάλο έργο, γιατί για μένα είναι έργο ζωής, αφού αφιέρωσα 12 χρόνια για να το ολοκληρώσω ερευνώντας και μελετώντας προς κάθε κατεύθυνση.
Πιστεύω ακράδαντα ότι είναι ένα μουσικό έργο παρακαταθήκη, που θα χρειαστεί πολύ περισσότερο, στις νέες γενιές που έρχονται, γιατί αυτή την ολοκληρωμένη πληροφορία που παρέχει, την χρειάζεται κάθε ελληνόπουλο αλλά και ο κάθε πολίτης του κόσμου, για να γνωρίσει την πολιτιστική του καταγωγή και κληρονομιά και να συνειδητοποιήσει πως οι πολιτιστικές του ρίζες φτάνουν έως την αρχαιότητα.
Είναι το έργο που αθόρυβα, αλλά σταθερά αυτή τη στιγμή βρίσκεται στις βιβλιοθήκες πολλών πανεπιστημίων σε πολλές χώρες και το μελετάνε τόσο οι φοιτητές, όσο και μεγάλοι πνευματικοί άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών και τέλος είναι αυτό που μου χάρισε και θα μου χαρίσει κι άλλες μεγάλες στιγμές όπως η παρουσίαση στο Μέγαρο μουσικής το 1995, όπου έγινε και η ζωντανή ηχογράφηση του έργου, στο Ηρώδειο θέατρο το 2002, στο Tonhalle Zurich στη Ζυρίχη και σε πολλά μεγάλα θέατρα του κόσμου όπου έχει παρουσιαστεί μέχρι σήμερα, με πιο πρόσφατη την παρουσίαση του και την μεγάλη επιτυχία που σημείωσε φέτος τον Απρίλιο στα πλαίσια των εκδηλώσεων στο Κάϊρο, στην ¨Eβδομάδα ελληνικού πολιτισμού¨ που συνδιοργάνωσαν τα δυο Υπουργεία Πολιτισμού Ελλάδος και Αιγύπτου και το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού Καΐρου, στο θέατρο ¨Opera House – Gomhouria Theatre, με ένα μεγάλο επιτελείο καλλιτεχνών όπως: η Σοφία Παπάζογλου, η Γιούλα Καραγκούνη, το φωνητικό σύνολο ¨Εν φωναίς¨ υπό την διεύθυνση του Αλέξανδρου Στουπάκη, όπως επίσης και με την 12μελή ορχήστρα : την διεύθυνση της οποίας είχε ο Τεό Λαζάρου.
Η ιδέα για την δημιουργία του ήταν, αυτό το η ισοπέδωση των αξιών και του πολιτισμού που ζούμε στις μέρες μας. Αυτό φαινόταν από τις αρχές του 1980 και μετά, με λίγα λόγια ήταν η ανάγκη μου για να εκφράσω την ανησυχία μου, σε ότι συνέβαινε και σε ότι θα επακολουθούσε, δηλαδή εδώ σ’ αυτή την πολιτιστική κατάντια που φτάσαμε σήμερα.
Το μουσικό έργο «2.500 χρόνια ελληνική μουσική» (Από τον Όμηρο μέχρι Σήμερα) χωρίζεται σε πέντε ενότητες που είναι:
1. Αρχαία Ελληνική μουσική (Από το 450 π.Χ. έως το 118 μ.Χ.)
Με ότι στοιχεία μέχρι σήμερα υπάρχουν, αφού είχα μια ομάδα από πανεπιστημιακούς καθηγητές που βοήθησαν με τις γνώσεις και τις πληροφορίες να κάνουμε όπως πιστεύω την καλύτερη μέχρι σήμερα προσέγγιση σ’ αυτά τα μουσικά κομμάτια της αρχαίας ελληνικής εποχής που πολλοί λίγοι γνώριζαν ακόμα και σήμερα την ύπαρξή τους.
2. Βυζαντινή μουσική (Από το 300 μ.Χ. έως το 1453)
3. Δημοτικό τραγούδι (Από το 1600 έως το 1920)
4. Μικρασιάτικο – Ρεμπέτικο (Από το 1915 έως το 1945)
5. Λαϊκο - Έντεχνο λαϊκο τραγούδι. (Από το 1945 μέχρι και σήμερα)
Στο έργο παρουσιάζονται συνολικά 7 (επτά) διαφορετικές ορχήστρες και παρουσιάζονται συνολικά 70 μουσικά όργανα εκ των οποίων τα 55 από αυτά είναι ελληνικά και καταδεικνύουν την εξέλιξη και τη συνέχεια μέσω των αιώνων που υπήρξε στη μουσική, στα μουσικά όργανα, στην ελληνική γλώσσα.
Αποτελείται από μια κασετίνα που περιέχει ένα βιβλίο και τρία cd, το βιβλίο έχει 240 σελίδες περιέχει όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για όλες τις ενότητες με κορυφαίες και πιο πολλές για την αρχαία και βυζαντινή μουσική που για αυτές δεν υπάρχουν πληροφορίες και είναι και οι πιο ενδιαφέρουσες. Γράφουν 12 πανεπιστημιακοί καθηγητές, εμπεριέχει σπάνιο φωτογραφικό υλικό και τέλος έχει εμπεριστατωμένες περιλήψεις στην Γαλλική γλώσσα , τη Γερμανική, τη Ρωσική και μια πιο πλήρη μετάφραση στην Αγγλική.
Πραγματικά είναι ένα πρωτόγνωρο και μεγαλεπήβολο έργο που πιστεύω πως αυτό το μήνυμα που προσπάθησε να περάσει ήταν να γυρίσουν οι άνθρωποι της τέχνης λίγο προς τα πίσω να μελετήσουν και να ανακαλύψουν για άλλη μια φορά, πόσο ψηλά ήταν ο πήχης σε όλα τα επίπεδα των τεχνών και του πολιτισμού τα περασμένα χρόνια και να επαναπροσδιορίσουν την πορεία μας σε ότι έχει σχέση με τον πολιτισμό, την παράδοση και την πολιτιστική μας κληρονομιά πέτυχε σε πολύ μεγάλο βαθμό και το συμπέρασμα βγαίνει από τις αναφορές στην μουσική που άρχισαν πάρα πολύ καλλιτέχνες.
Το έργο ¨2.500 χρόνια ελληνική μουσική¨ (Από τον Όμηρο μέχρι σήμερα) θεωρώ ότι είναι μια πολιτιστική ασπίδα και πνευματική θωράκιση για τους νέους μας, από τον ανελέητο βομβαρδισμό των παγκόσμιων πολυεθνικών (πολιτιστικών) συμφερόντων, που μας θέλουν καλούς καταναλωτές, χωρίς άποψη και που έχοντας εισχωρήσει, μέσω της τηλεόρασης στα σπίτια όλων μας, να τα έχουν μεταβάλει σε χωματερές αποβλήτων, ήχου και εικόνας και η ισοπέδωση αυτή γίνεται σε όλα τα επίπεδα, όπως και στον τρόπο της ζωής μας.
Και μια πληροφορία που μπορεί να ενδιαφέρει όποιον θα ήθελε να το βρει και να το αγοράσει το έργο θα επανακυκλοφορήσει από τα μέσα Σεπτεμβρίου από την Πολιτιστική δράση - Ε.Μ.Σ.Ε, http://www.emse.gr
Θόδωρος: Έχετε τραγουδήσει μερικά από τα καλύτερα τραγούδια του Γιάννη Μαρκόπουλου (και άλλων βέβαια γνωστών συνθετών). Μια συνεργασία που εξακολούθησε για χρόνια και σε πολλούς δίσκους. Κλασικά πλέον τραγούδια που, ξεκινώντας από τη "Φάμπρικα", θα χρειαστούμε πολύ ώρα για να αναφέρουμε έστω και μερικά.. Όταν ηχογραφούσατε τα τραγούδια αυτά καταλαβαίνατε ότι τραγουδάτε πολύ "μεγάλα" τραγούδια ή ήταν κάτι που συνέβη μέσω της αναγνώρισης των τραγουδιών αυτών από τον κόσμο;
Λάκης: Όχι αυτό δεν το σκέφτηκα ποτέ μου, γιατί αυτή τη δουλειά που κάνω από μικρό παιδί την κάνω, πρώτα, από την δική μου ανάγκη να εκφράζομαι για ότι συμβαίνει γύρω μου και γιατί με αυτή μου την ασχολία γεμίζω το ίδιο μου τον εαυτό.
Το μόνο που καταλάβαινα και διαισθανόμουν, ήταν ότι έλεγα πράγματα που με άγγιζαν γιατί έκανα ιστορικές αναφορές, αλλά και κοινωνικές όπως τα τραγούδια της ξενιτιάς, π.χ. από τους ¨Μετανάστες¨ εμένα με συγκινούσε το τραγούδι 
¨Ο Ρόκο και οι άλλοι¨ που λέει «έκανε κρύο και εμείς δουλεύαμε», έλεγα ερωτικά τραγούδια και πιστεύω ότι ο δημοτικός στίχος που έχει γραφτεί σ’ αυτά είναι αξεπέραστος, γνωμικά που φανερώνουν τη φιλοσοφία του λαού μας για την ζωή. Όλα αυτά με έκαναν να αισθάνομαι μεγάλη οικειότητα γιατί τραγουδούσα πράγματα που αφορούσαν εμένα απόλυτα και που το ίδιο αφορούσε και τον κόσμο, αφού τα προβλήματα ήταν κοινά και οι ιστορίες κοινές, αλλά ένοιωθα και μεγάλη ευθύνη, να μην τα ευτελήσω και την ίδια ευθύνη νοιώθω και σε πιο μεγάλο βαθμό και τώρα.
Αυτός ο στίχος και η μουσική, με έκαναν και εξακολουθούν να με κάνουν να νοιώθω ωραία τραγουδώντας τα, να νοιώθω υπερήφανος που μπορώ και τα εκφράζω τα ξαναφέρνω στην επιφάνεια και τα διαδίδω στον κόσμο.
Και λέω οικειότητα αφού έτυχε να γεννηθώ και να μεγαλώσω μέσα στη μεγαλύτερη μουσική οικογένεια, την οικογένεια των Χαλκιάδων, ώστε να γνωρίζω πολλά μυστικά της δουλειάς που μου μεταλαμπάδευσαν οι δικοί μου για την παραδοσιακή μας μουσική και τον ανυπέρβλητο και αξεπέραστο λόγο της.
Θόδωρος: Εκείνες τις εποχές ειδικά, της κυριαρχίας των συνθετών, κατά πόσο μπορούσε ένας τραγουδιστής να επιλέγει τι ηχογραφεί;
Λάκης: Κατ’ αρχήν, εγώ ας πούμε, όταν συνεργαζόμουν με κάποιον συνθέτη - πριν συνεργαστώ μαζί του - γνώριζα ήδη το συνθετικό του έργο, ακόμη και την άποψή του και προς τα πού κατευθύνει τη δουλειά του, δηλαδή σε ποιόν κόσμο απευθύνεται.
Τα ίδια επίσης γνώριζε και ο συνθέτης για κάποιον τραγουδιστή η ακόμη και μουσικό που θεωρούσε ότι μπορούσε να αποδώσει αυτό που ζήταγε για την δουλειά του.
Έτσι υπήρξαν δουλειές, δηλαδή συνεργασίες, που έχουν γίνει κατά καιρούς μόνο και μόνο γιατί έπρεπε να γίνουν, για πολλούς και διάφορους λόγους - και οι λόγοι αυτοί σχεδόν πάντα ήταν γιατί παρέμβαιναν οι δισκογραφικές εταιρείες… συμβόλαια που δεν είχαν ολοκληρωθεί π.χ. (κάποιος συνθέτης να χρώσταγε ένα δίσκο στην εταιρεία που ήταν πριν), όλα αυτά έπρεπε να εκπληρωθούν. Έτσι γίνονταν και οι συνεργασίες από ανάγκη.
Όλες οι άλλες μακροχρόνιες συνεργασίες έγιναν και έμειναν γιατί εσύ είχες αποδεχτεί ήδη τον δημιουργό και αυτός εσένα και έτσι δεν υπήρχαν αμφισβητήσεις και προβληματισμοί, υπήρχε μόνο αποδοχή και μεγάλη προσπάθεια να εκφράσεις και να ζωντανέψεις όσο γίνονταν περισσότερο αυτό που σου είχε μεταδώσει ο συνθέτης…και κυρίως ωραίες και μεγάλες δημιουργικές στιγμές.
Θόδωρος: Σας έχουμε ταυτίσει, τουλάχιστον στη δεκαετία του εβδομήντα - ίσως και του ογδόντα, με τραγούδια που στιχουργικά κινούνται στον χώρο του κοινωνικού τραγουδιού. Ευνοούσαν βέβαια και οι συνθήκες. Να…περιμένουμε κάτι ανάλογο πλέον;
Λάκης: Είμαι από τους ανθρώπους που δεν κυνήγησα ποτέ την ευκαιρία και την επικαιρότητα του σουξέ, απλά ήθελα να είμαι κοντά στον συνάνθρωπό μου και να εκφράσω και τις καλές του στιγμές αλλά και τις κακές του και κύρια να είμαι κοντά στους αγώνες του. Γι’ αυτό το λόγο έχω τραγουδήσει σχεδόν σε όλες τις απεργίες και τις διάφορες εκδηλώσεις που έχουν κάνει οι εργαζόμενοι διεκδικώντας τα δικαιώματά τους. όπως έχω συμμετάσχει σχεδόν σε όλες τις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας για την ελευθερία και ανεξαρτησία των λαών και βέβαια εξακολουθώ και σήμερα να πηγαίνω.
Τώρα, για το μέλλον, δεν νομίζω να έχει αλλάξει τίποτε από το σύνθημα του 114, αυτό όχι μόνο παραμένει αλλά έχει γίνει ακόμα πιο ισχυρό και χωρίς να θέλω να προδικάσω τίποτε, πιστεύω πως θα δούμε και θα ζήσουμε πρωτόγνωρα και πιο σκληρά τα πράγματα αφού ο Έλληνας δεν το σκύβει εύκολα το κεφάλι, γι’ αυτό ο κόσμος ας ετοιμάζεται για νέους αγώνες.
Και βέβαια η νέα πολιτική κατάσταση που δημιουργήθηκε στην Ελλάδα, θα φέρει μεγάλες ανατροπές και στο τραγούδι, αφού είναι και το πρώτο που πρέπει να μπει μπροστά και να βρεθεί για μια ακόμα φορά κοντά στα μεγάλα προβλήματα του λαού μας,
Με αυτή την έννοια αλλάζουν τα δεδομένα και οι προτεραιότητες όλων μας, οπότε αναμένουμε…
Θόδωρος: Και στην πολιτική αλλά και στην μουσική, απ' ότι φαίνεται, κυριαρχούν οι...οικογένειες!
Κατάγεστε, όπως αναφέρατε και λίγο πριν, από μια πασίγνωστη - και αγαπητή να προσθέσω - μουσική οικογένεια με βαθιές ρίζες στην ελληνική παράδοση. Με τα πανηγύρια να αποτελούν την ατμομηχανή της παράδοσης και τον μέσο Έλληνα τουλάχιστον της πόλης - να μην έχει παρακολουθήσει κανένα πανηγύρι τα τελευταία χρόνια, θα ήταν ορθό να πούμε ότι η σχέση του Έλληνα με την παράδοση έχει πλέον αλλοτριωθεί επικίνδυνα ή την βρίσκετε απλά μια εξέλιξη;
Λάκης: Στην πολιτική, δυστυχώς, πολύ κακώς που κυριαρχούν οι οικογένειες, γιατί πολύ φοβάμαι ότι στη σημερινή κατάσταση που έχουμε φτάσει οι οικογένειες αυτές, από τότε που εγώ γνώρισα μικρός, οι απόγονοι αυτών ακόμη και σήμερα μας εξουσιάζουν και φοβάμαι ότι δεν είναι τυχαίο ότι βρεθήκαμε σε αυτά τα σημερινά χάλια.
Με έχουν κάνει πολλές φορές να αμφισβητήσω τον πατριωτισμό τους και αν υπάρχει κάτι μέσα τους που να αγαπάνε από αυτό τον τόπο και τον λαό, αφού μια ζωή μας ξεπουλάν και μια ζωή ακούω να σφίξουμε το ζωνάρι, το οποίο έχει φτάσει πια γύρω από την σπονδυλική στήλη, δεν πάει άλλο.
Αντίθετα στο μουσικό χώρο, αυτές οι οικογένειες που επικράτησαν τόσα χρόνια σμιλεύοντας το παραδοσιακό μας τραγούδι με την αγάπη τους, το μεράκι και κύρια τον σεβασμό που είχαν γι’ αυτό, μας το παρέδωσαν σαν ένα σπάνιο έργο τέχνης, όπως και είναι στην πραγματικότητα, γι’ αυτό το λόγο το έχουν μελετήσει, και το έχουν εκτιμήσει περισσότερο εκθειάζοντας το με τα καλύτερα λόγια οι ξένοι μελετητές, αντίθετα με το ελληνικό κράτος που μια ζωή το υποτιμάει και του συμπεριφέρεται σαν ένα μουσικό είδος δεύτερης κατηγορίας.
Και το χειρότερο είναι ότι όλοι αυτοί, οι παραδοσιακοί μας μεγάλοι δεξιοτέχνες – καλλιτέχνες, αγωνίστηκαν πολύ σκληρά και σε πολύ δύσκολα χρόνια να διαφυλάξουν, να διασώσουν και να διαδώσουν το Εθνικό Παραδοσιακό μας τραγούδι, καλλιεργώντας το όσο καλύτερα μπορούσαν, αφού συγχρόνως είχαν φτάσει πολύ ψηλά την τέχνη τους. Κι όμως αυτούς τους βασανισμένους και άγιους ανθρώπους οι πολιτικοί μας τους άφησαν να πεθάνουν στο δρόμο…οι πολιτικές οικογένειες καταλήστεψαν και λεηλάτησαν τον τόπο και το κυριότερο μας αποκόψανε από τον πολιτισμό μας και τις παραδόσεις μας πουλώντας μας φούμαρα για μεταξωτές κορδέλες.
Τέλος οι μουσικές οικογενειακές συντεχνίες υπήρξαν εδώ και πολλούς αιώνες, με μια διαφορά όμως, από την δική μου εμπειρία. Αν δεν ήσουν ικανός να βγεις σ’ αυτό το χώρο, η ίδια η οικογένεια σε απέρριπτε και σου έλεγε δεν κάνεις γι’ αυτή τη δουλειά γιατί προσβάλλεις την οικογένεια.
Ενώ στις πολιτικές οικογένειες ποτέ κανείς όσο ακατάλληλος και ανίκανος και αν υπήρξε, δεν τον απέρριπταν…μάλλον βόλευε καλύτερα το κατεστημένο να κάνει την δουλειά του.
Θόδωρος: Σε λίγα χρόνια, συμπληρώνετε πενήντα χρόνια δισκογραφίας. Ποια ήταν η πιο ευτυχισμένη στιγμή που θυμάστε;
Λάκης: Η αλήθεια είναι ότι μέχρι σήμερα από τα τραγούδια που έχω πει, τυχαίνει πολλά από αυτά να διαπιστώνω μετά από καιρό ότι θα μπορούσα να τα πω κατά τη γνώμη μου πάντοτε καλύτερα.
Είναι λίγες οι φορές που ένοιωσα ότι το τραγούδι βγήκε καλό, και όπως εγώ το ήθελα.
Και το λέω αυτό γιατί ένα τραγούδι όσο το γνωρίζεις τόσο μπαίνεις στο πετσί του που λένε,
Γιατί αν δεν έχεις χρόνο να το μελετήσεις δεν έχεις καλή εικόνα του στίχου και της μουσικής και παλιά δυστυχώς το τραγούδι το άκουγες τις πιο πολλές φορές στο στουντιάκι στην Columbia που ήταν για πρόβες και μετά έμπαινες κατ’ ευθείαν στο στούντιο το μεγάλο για να το γράψεις.
Αυτή ήταν η διαδικασία πράγμα που σου άφηνε ερωτηματικά όταν έβγαινες από το στούντιο, άραγε το είπα καλά;
Και όλα αυτά γιατί η εγγραφή γινόταν ζωντανά και στο ένα λάθος ενός έπρεπε όλοι να το ξαναπαίξουν από την αρχή. Γιατί η παραγωγή του δίσκου δεν μπορούσε να καθυστερήσει.
Σε αυτά τα σχεδόν πενήντα χρόνια αυτής της δουλειάς που κάνω, δουλεύω ασταμάτητα και βέβαια όσο υψώνεις τον πήχη της τέχνης σου, τόσο βλέπεις ότι υπάρχουν ελλείψεις σε τραγούδια που έχεις τραγουδήσει και εσύ μόνο αντιλαμβάνεσαι τι θα μπορούσες να δώσεις περισσότερο στα τραγούδια αυτά.
Τέλος το πιο σημαντικό στοιχείο για ένα έργο, η τραγούδι που θα βγει, παίζει η στιγμή και η εποχή που θα κυκλοφορήσει γιατί π.χ. ¨Οι Μετανάστες¨ η, η ¨Θητεία¨ του Γιάννη Μαρκόπουλου το πρώτο σε στίχους του Γιώργου Σκούρτη και το δεύτερο σε στίχους του Μάνου Ελευθερίου, έπρεπε να γραφτούνε και να κυκλοφορήσουν εκείνη την συγκεκριμένη εποχή και ώρα γιατί τα έργα αυτά εκφράζουν μια πραγματικότητα και μια στιγμή που όλα αυτά έχουν συμβεί και αυτά τα γεγονότα αφηγούνται.
Θόδωρος: Η τελευταία δισκογραφική σας παρουσία είναι μια συνεργασία με τον Βαγγέλη Κορακάκη. Από τους καλύτερους λαϊκούς συνθέτες αυτή τη στιγμή (ίσως και ο καλύτερος) αυτός, ένας αγαπημένος λαϊκός τραγουδιστής εσείς, δε με εξέπληξε καθόλου η συνεργασία! Πως συνέβη;
Λάκης: Η τελευταία μου δισκογραφική συνεργασία με το Βαγγέλη Κορακάκη πιστεύω ότι ήταν από τις καλύτερες επιλογές που θα μπορούσα να κάνω, εφ’ όσον, σαν λαϊκός δημιουργός σήμερα ο Βαγγέλης είναι ο πιο γνήσιος Έλληνας συνθέτης που έχει να επιδείξει η χώρα μας, η γνωριμία μας και η φιλία μας είναι μακροχρόνια, έτσι απλά ήρθε και η στιγμή να συνεργαστούμε και θεωρώ, ότι για μένα είναι πολύ μεγάλη, αφού ο Βαγγέλης μου έδωσε τη δυνατότητα και τραγούδησα στο δίσκο αυτό με τον τίτλο: ¨Λεβέντικες Καρδιές¨ καθαρό λαϊκό, αυτό το πραγματικό λαϊκό τραγούδι που τόσο το γύρευα και τόσο πολύ το αγαπώ. Ο δίσκος κυκλοφόρησε πριν από 9μήνες και περιέχει 12 λαϊκά τραγούδια.
Επίσης θέλω να ευχαριστήσω το μεγάλο σκιτσογράφο Σπύρο Ορνεράκη που φιλοτέχνησε το εξώφυλλο του δίσκου και του έδωσε ακόμα μεγαλύτερη διάσταση, αφού βλέποντας το νιώθεις πως πρόκειται για ένα έργο τέχνης, αισθάνεσαι από την πρώτη στιγμή ότι εδώ κάτι διαφορετικό συμβαίνει και αυτό ισχύει για όλους όσους δούλεψαν και πίστεψαν για την δημιουργία του, αφού έχουμε δώσει τον καλύτερο μας εαυτό. Το cd είναι παραγωγή της εταιρείας ¨Δίκτυο¨.
Με αυτό το δίσκο δεν προσπαθώ να διδάξω τις ισορροπίες της κοινωνικής μας ζωής και τον τρόπο που αυτές λάμπουν εδώ και πολλά χρόνια έτσι κι αλλιώς, αλλά να περάσω ένα μήνυμα στους νέους καλλιτέχνες, που θέλουν να εκφράσουν αυτό το εκπληκτικό μουσικό υλικό που μας άφησαν οι μεγάλοι δημιουργοί και τραγουδιστές και που ο λαός μας ακόμη και μέσα σε όλο αυτό το μπάχαλο και την ισοπέδωση της ελληνικής μουσικής γενικά και του λόγου, αντιστέκεται με όλες του τις δυνάμεις.
Γι’ αυτό, πρέπει να πατήσουμε πόδι και να συστρατευτούμε όλοι οι άνθρωποι που νοιάζονται για το λαϊκό μας τραγούδι και το σέβονται, να δημιουργήσουμε ένα μέτωπο δράσης, για να ξαναβρεί το δρόμο του κι εμείς την ισορροπίας μας, μέσα στην μαγεμένη του ατμόσφαιρα.
Ο Βαγγέλης Κορακάκης με τα τραγούδια και την ανθρωπιά του, που διαχέεται, με πολύ μεγάλη απλοχεριά μου έδωσε την ευκαιρία και το ερέθισμα που ήθελα για να μπορέσω να φτάσω τα τραγούδια αυτά στο ανώτερο ερμηνευτικό επίπεδο που θα μπορούσα.
Ευχόμενος όχι για μας καλή επιτυχία και ευόδωση του δίσκου αυτού, αλλά καλή επιτυχία σε ένα νέο ξεκίνημα του λαϊκού μας τραγουδιού και ότι καλύτερο σε όσους το αγαπήσουν αληθινά και το υπηρετήσουν σωστά, δίνοντας του την αίγλη και τη θέση που του πρέπει στην ψυχή του λαού μας.
Θόδωρος: Πως θα ορίζατε σήμερα το λαϊκό τραγούδι;
Λάκης: Δεν ξέρω αν ζούσαν, ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο Βασίλης Τσιτσάνης, ο Στέλιος Καζαντζίδης και όλοι οι κορυφαίοι του Ρεμπέτικου και του λαϊκού μας τραγουδιού σήμερα και άκουγαν τι συμβαίνει στο λαϊκό τραγούδι, τι θα έλεγαν;
Πιστεύω πάντως ότι θα κούναγαν το κεφάλι τους, περίλυποι για την σημερινή κατάντια του, από συνθετικής άποψης, όσο και από στιχουργικής και τέλος ερμηνευτικής που δυστυχώς είναι κάτω του μέτριου.
Και για όλη αυτή την κατάπτωση, φταίει η έλλειψη δισκογραφικών εταιρειών, με την παλιά έννοια της λειτουργίας τους, και ο υγιής ανταγωνισμός που υπήρχε μεταξύ τους κάποτε, που προκειμένου να επενδύσουν σε έναν καλλιτέχνη, αυτός έπρεπε να έχει όλα τα προσόντα, είτε ήταν συνθέτης, στιχουργός η τραγουδιστής ακόμη και μουσικός. Γίνονταν και τότε αδικίες μεγάλες, αλλά έτσι κι αλλιώς πάντα κάποιοι την πληρώνουν.
Το μεγάλο χτύπημα έγινε στα είκοσι χρόνια της «ελεύθερης ιδιωτικής τηλεόρασης»που έφεραν τα πάνω κάτω. Αφού άρχισαν να δημιουργούν δισκογραφικές εταιρείες τα τηλεοπτικά κανάλια, να προωθούν μόνο τα δικά τους υποπροϊόντα, (πρώτη εποχή του μεγάλου αδελφού) κάτι παράνομο και καταχρηστικό κατά την γνώμη μου, αφού γινόταν αθέμιτος ανταγωνισμός, γιατί παρουσίαζαν μόνο τις παραγωγές των δικών τους καλλιτεχνών. Δημιούργησαν τα δικά τους πρότυπα και έχρισαν τους κάθε λογής απίστευτους και απαράδεκτους συνθέτες, στιχουργούς, τραγουδιστές. Με την ανάλογη ανακύκλωση, από τη μια εκπομπή στην άλλη, του ίδιου ποιοτικού επιπέδου (πρωινάδικα, μεσημεριανάδικα, και όλα τα σε .... άδικα) μπέρδεψαν τον κόσμο,που δικαιολογημένα άρχισε να διερωτάται μπας και είναι καλός αυτός για να τον παρουσιάζουν όλοι αυτοί οι περίεργοι (παρουσιαστές και παρουσιάστριες)
Εδώ πια το πράγμα έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις, όχι μόνο για το λαϊκό τραγούδι αλλά γενικότερα για το ελληνικό τραγούδι…έχει κακοποιηθεί βάναυσα και περιφέρεται σαν σκήνωμα που πάνω του ασελγούν όλα αυτά τα κοράκια προκειμένου να πετύχουν τους διεστραμμένους και κερδοσκοπικούς στόχους τους και να βγάλουν όσα περισσότερα χρήματα μπορούν για να μπούνε στο...καλό περιβάλλον της γκλαμουριάς και του καρακιτσαριού της....ανώτερης τάξης.
Τελικά φοβάμαι ότι η λέξη λαϊκό τραγούδι έχει χάσει πια την έννοιά της, αφού ο καθένας χρησιμοποιεί τη λέξη λαϊκό κατά την δική του άποψη, όπως και τη λέξη Δημοκρατία. Ένα μικρό παράδειγμα θα σας πω από αυτά που έχω ζήσει: την εποχή του 60-70, στα λαϊκά μαγαζιά μπορεί να έσπαγαν ή να γύριζαν και τα τραπέζια στην πίστα…κάποιος μεθυσμένος η καψούρης! Ήταν μέχρι εκεί όμως. Οι καλλιτέχνες εκείνης της εποχής δεν προκάλεσαν ποτέ τον κόσμο να ανέβει να χορέψει πάνω στα τραπέζια, δηλαδή θέλω να πω ότι κρατάγαμε αξιοπρεπή στάση και σεβόμασταν τον κόσμο, τους πελάτες, δεν τους κάναμε μαϊμούδες.
Έτσι σήμερα έχουν βγει στο κλαρί, όλα τα ψώνια, γελωτοποιοί, ατάλαντοι, άφωνοι, μαϊμούδες, ξεβράκωτοι και ξεβράκωτες, που βγάζουν τη... φωνή από την... μέση και κάτω, και γύρω τους ακολουθεί, ένα τσούρμο από αρπαχτικά, αυλοκόλακες και κανίβαλους, που όλοι τους ζούμε με το αίμα αυτού που τους τα φέρνει.
Δεν είμαι πουριτανός και δεν θέλω να κάνω τον αναμάρτητο και τον ηθικολόγο, αλλά εδώ πρόκειται για γενική εκπόρνευση ενός κόσμου νέων ανθρώπων, που προκειμένου να πάρει μερικά ψωρό-ευρώ πάει και θυσιάζει την ψυχή του, την αξιοπρέπεια του και την ηθικότητά του… και ρωτάω τον εαυτό μου…με αυτές τις αξίες περιμένουμε να πάμε μπροστά;
Με λίγα λόγια, αυτό το λαμπερό γυαλί της τηλεόρασης, χαζοκούτι που το λένε ορισμένοι, έχει γιγαντώσει την εικόνα ενός ¨τίποτα¨, έχει παγιδέψει την πλειοψηφία του λαού μας, τη ρυπαίνει, την ρηχαίνει, την ευτελίζει, την χλευάζει και την αποπροσανατολίζει... τελικά γίναμε ένας λαός (Ελεύθερων Πολιορκημένων Πνευματικά) αιχμάλωτος του λαμπερού όπως δείχνει γυαλιού.
Με μόνη λύση, η να το διώξουμε τελείως από το σπίτι, η να το κλείνουμε όσο γίνεται περισσότερο και να ανοίγει μόνο για επιλεγμένα προγράμματα.
Θόδωρος: Η Αγγλόφωνη ροκ σκηνή ανθεί, το έντεχνο στέκει καλά, το λαϊκό τραγούδι σε τι κατάσταση βρίσκεται; Δεν μπορώ να σκεφτώ παρά μια χούφτα ανθρώπους που γράφουν καλά λαϊκά τραγούδια...
Λάκης: Έχετε δίκιο, ναι, η ροκ Αγγλόφωνη και Ελληνόφωνη σκηνή καλά κρατεί, γιατί οι νέοι βρίσκουν χώρους για να εκφραστούν και μουσικά και στιχουργικά. Αφού κινούνται σε ένα παγκόσμιο κίνημα καλλιτεχνών που δεν κάνουν εκπτώσεις στην τέχνη τους και υπάρχει και στην Ελλάδα ένα μεγάλο ρεύμα ανθρώπων που το ακολουθούν πιστά.
Το έντεχνο δεν ξέρω αν στέκει καλά όπως λέτε, με την έννοια που το εννοούμε, γιατί δεν βγαίνουν ολοκληρωμένα έργα που να κρατήσουν χρονικά και να περάσουν στον κόσμο, είτε λόγω υψηλού κόστους, είτε, γιατί δεν υπάρχει η ανάλογη προβολή για να περάσει στον κόσμο και τέλος γιατί το τραγούδι στην εποχή που μπήκαμε ψάχνει να βρει τον δρόμο του, προπάντων στη λαϊκή σκηνή που έχει και το μεγαλύτερο βάρος για τα ελληνικά μουσικά πράγματα. Με αυτό δεν θέλω να απορρίψω η να μειώσω τις κινήσεις που γίνονται από πολλούς νέους και καλούς καλλιτέχνες, αλλά μπήκαμε στην εποχή που άλλαξε ο τρόπος της ζωής μας και της καθημερινότητάς μας και αυτή θα βγάλει μόνη της, τις όποιες ανάγκες έκφρασης για τα πράγματα που τώρα κυοφορούνται και που βιώνουμε όλοι μας.
Είμαι κάθετος με την Show Biz, με την Pop, η οποία εδώ στην Ελλάδα έχει πάρει τραγικές διαστάσεις κακοποίησης και όλων των Reality Show. Θεωρώ ότι βιώνουμε την πιο απαίσια και την πιο τραγική μουσική κατάσταση όλων των εποχών που έχει περάσει ο τόπος μας γι’ αυτό θέλω να κάνω μια έκκληση στους σκεπτόμενους νέους μας: να μην πατάει κανείς στα γελοία, ελεεινά και ανούσια κάθε λογής Talent Show! Αυτός που έχει ταλέντο και μεράκι για να γίνει καλλιτέχνης όταν δουλέψει θα γίνει από μόνος του και οι κατάλληλοι άνθρωποι θα τον ανακαλύψουν κάποια στιγμή. Δεν χρειάζονται τα αρπακτικά που τους ξεφτιλίζουν, τους ειρωνεύονται και κυρίως τους θίγουν την αξιοπρέπεια και την υπερηφάνεια. Οι γονείς να μην αφήνουν τα παιδιά τους να τα γελοιοποιούν και να τα χλευάζουν όλοι αυτοί που δεν έχουν ούτε ίχνος σεβασμού προς την κοινωνία, αφού είναι άτομα χωρίς αξιοπρέπεια και ηθική, και το μόνο που κάνουν είναι, να βγάζουν τα απωθημένα τους πάνω στα νέα παιδιά.
Θόδωρος: Άμεσα μελλοντικά σχέδια;
Λάκης: Η σημερινή πολιτική και οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα, ανατρέπει πολλά σχέδια για το μέλλον και για την ίδια την μουσική σκηνή γενικά, αφού για όλους μας είναι όχι γκρίζο πια, όπως λέγαμε πριν, αλλά θεοσκότεινο.
Τώρα είναι η ώρα που θα πρέπει οι καλλιτέχνες που είναι κοντά στο κόσμο να σταθούμε δίπλα του και να αγωνιστούμε όλοι μαζί και αυτή η φωνή διαμαρτυρίας και αντίστασης πρέπει να βγει όσο το δυνατόν πιο δυνατή και γρήγορα, ο χειμώνας που έρχεται δηλαδή πρέπει να είναι χειμώνας αντίδρασης για όσα βιώνουμε και επειδή θα έρθουν και χειρότερα ακόμη, που μας προετοιμάζουν οι κάθε λογής τρόικες και τα κάθε λογής μνημόνια, ας προετοιμαστούμε κατάλληλα για νέους και μεγάλους αγώνες για να μην μνημονεύουν εμάς στο τέλος.
Το κακό είναι ότι πολλοί λίγοι βλέπουν τον ύπουλο εχθρό σήμερα γιατί είναι αόρατος…πρέπει να ανοίξουμε πρώτα τα μάτια του μυαλού μας, (να ξυπνήσουμε) να βγούμε από τον ιό της αποχαύνωσης και του πνευματικού μαρασμού που μας έχουν μεταδώσει για να τον πάρουμε χαμπάρι.
Θόδωρος: Σας ευχαριστώ.
